مقدمه
عیار به عنوان معیاری برای سنجش خلوص فلزات گرانبها مانند طلا، نقره و پلاتین استفاده میشود. این معیار نه تنها در صنعت جواهرات بلکه در مبادلات مالی بینالمللی و سرمایهگذاری نیز نقش کلیدی دارد. عیار نشاندهنده نسبت خالص فلز به سایر فلزات یا آلیاژهای موجود در یک نمونه است و به عنوان شاخصی از کیفیت و ارزش یک فلز گرانبها تلقی میشود.
استانداردهای عیار
عیار طلا
طلا، به عنوان یکی از محبوبترین و ارزشمندترین فلزات، دارای سیستمهای عیاری متفاوت است که معمولاً بر اساس نوع کاربرد یا فرهنگ محلی انتخاب میشود:
- عیار ۲۴ (طلای خالص): اینیار که تقریباً ۹۹.۹ درصد طلا دارد، معمولاً در سرمایهگذاری و ذخایر ملی استفاده میشود. به دلیل نرمی زیاد، کمتر در جواهرات به کار میرود.
- عیار ۱۸: دارای ۷۵ درصد طلا است و محبوبترین عیار در ساخت جواهرات به شمار میرود، زیرا ترکیبی مناسب از درخشش و دوام را ارائه میدهد.
- عیار ۱۴: شامل ۵۸.۳ درصد طلا است؛ این عیار به دلیل مقاومت بیشتر در برابر خراش و فرسودگی، در ساخت جواهرات روزمره ترجیح داده میشود.
عیار نقره
نقره نیز دارای استانداردهای متنوعی است که بسته به نوع استفاده و بازار مقصد متفاوت میشوند:
- نقره استرلینگ (۹۲۵): این عیار شامل ۹۲.۵ درصد نقره است و معمولاً در ساخت جواهرات و ظروف تزئینی کاربرد دارد.
- نقره خالص (۹۹۹): تقریباً ۹۹.۹ درصد نقره دارد و بیشتر در کاربردهای صنعتی و علمی به کار میرود.
عیار پلاتین
پلاتین یکی از نادرترین و گرانترین فلزات است که دارای استانداردهای عیاری خاص خود میباشد:
- پلاتین ۹۵۰: شامل ۹۵ درصد پلاتین است و به دلیل استحکام و دوام بالا در جواهرات لوکس استفاده میشود.
- پلاتین ۹۰۰: دارای ۹۰ درصد پلاتین و ۱۰ درصد سایر فلزات است و معمولاً در مصارف صنعتی نیز کاربرد دارد.
کاربردهای بینالمللی و محلی
عیار در هر کشوری ممکن است تفاوتهایی داشته باشد که این امر ناشی از تاریخچه فرهنگی، اقتصادی و سلیقه محلی است:
- ایران: در ایران طلا با عیار ۱۸ و همچنین با واحد مثقال مورد معامله قرار میگیرد. توجه به ارزش تاریخی و مذهبی طلا در این کشور، طلا به عنوان سرمایهای مطمئن شناخته میشود.
- ایالات متحده: در این کشور طلا عمدتاً با عیار ۱۴ و ۱۸ شناخته و مورد معامله قرار میگیرد و واحد اندازهگیری آن اونس تروی است.
- اروپا: اکثر کشورهای اروپایی به عیار ۱۸ تمایل دارند، اما بریتانیا همچنین از طلای ۹ قیراطی استفاده میکند.
- هند و خاورمیانه: این مناطق به دلیل ارزش فرهنگی و اجتماعی طلا، از عیار ۲۲ و ۲۴ طلا بهره میبرند. طلا در این کشورها نه تنها به عنوان جواهر بلکه به عنوان یک ذخیره ارزش و سرمایهگذاری نیز محسوب میشود.
نتیجهگیری
عیار به عنوان معیاری برای تعیین خلوص و ارزش فلزات گرانبها، نقش مهمی در تجارت و سرمایهگذاری ایفا میکند. تفاوتهای فرهنگی و استانداردهای محلی در تعیین و استفاده از عیار اهمیت ویژهای دارد. برای موفقیت در معاملات فلزات گرانبها، آگاهی از این استانداردها و تفاوتهای منطقهای میتواند به تصمیمگیریهای هوشمندانه و استراتژیک کمک کند.
